De Groote Phenix (6550)

In de Zaanstreek hebben tussen de 17e en de 20e eeuw zo’n duizend industriemolens gestaan. Aan het eind van de 19e eeuw werden al veel van die molens gesloopt. De tekenaar Gerrit Mol heeft in die tijd van heel veel bedreigde of verdwenen molens uit de streek een aquarel gemaakt om de herinnering levend te houden. Zo ook van de Groote Phenix, een pelmolen in Koog aan de Zaan.

Gerrit Mol: de Groote Phenix, ca 1900 (Westfries Museum, Hoorn)

Bij een pelmolen liggen de maalstenen wat verder uiteen zodat de graankorrels niet gemalen worden, maar gekneusd. De stenen draaien met grote snelheid zodat de gekneusde korrels met kracht tussen de stenen uit geslingerd worden, tegen een soort wasbord, en worden zo van hun schil ontdaan. Het is een nogal gewelddadig proces dat niet zonder risico is. Voor de veiligheid van de molenaar draaien de pelstenen daarom vaak niet op de vloer van de maalzolder, waar ook de molenaar rondloopt, maar ze hangen eronder. Als er dan iets uit de bocht vliegt wordt er niemand geraakt. Veiligheid voor alles in het molenbedrijf!

Over Mol gesproken: Hieronder volgt nog een stel prenten, lang niet uitputtend voor het werk dat ie gedaan heeft. En hij trouwens niet alleen. Er waren er meer: de Kruijver, Couwenhoven, Mars. Allemaal ‘chroniqueurs’ van de Zaanstreek.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *